واژه اوتلت (Outlet) به معنای محل فروش (یا محل خروج) ، جایگاه یا پایگاه فروش است. این واژه در فروش و پخش از واژه (Shopping Outlet) محل خرید گرفته شده و در واقع به جهت سهولت در تلفظ اختصار یافته است. در انگلیسی با عبارات مختلف مانند (outlet store)، (factory outlet) و (factory shop) نیز شناخته میشود.
همانگونه که در مقالات قبل بارها اشاره شد، در صنعت فروش به دلیل اینکه خروجی کالا و فروش نهایی آن به مصرف کننده بیشترین اهمیت را دارد این واژه بیشتر به معنای “محل خروج کالا” استفاده میشود.
واژه اوتلت (Outlet) در کاربرد بینالمللی، به معنای یک فروشگاه فیزیکی یا اینترنتی، در محل کارخانه یا سطح شهر است که در آن تولید کنندگان یا توزیع کنندگان، کالای خود را مستقیماً به عموم مشتریان میفروشند. این واژه برای اولین بار در دهه 1930 و در ایالات متحده ظهور کرد. اوتلتها در ابتدا بخشی از یک کارخانه بودند که شبیه به فروشگاه طراحی شده بود و این فروشگاه مستقیما به انبار کارخانه متصل بود. این فروشگاهها ابتدا به کارکنان کارخانه وبعدها به سایر مشتریان این امکان را میداد که روند تولید را مشاهده کنند و مستقیما محصول را از کارخانه بخرند.
اکثر مورخین صنعت بازاریابی، اختراع فروشگاه اوتلت (Outlet) را منسوب به هارولد آلفوند، بنیانگذار شرکت کفش Dexter میدانند. او برای اولین بار محصولات تولید شده در کارخانه را که بعضا دراری مشکل کوچکی بودند و قابل استفاده بودند (اما امکان فروش آن به مصرف کننده وجود نداشت) با قیمت پایین به کارمندان خودش عرضه کرد. پس از مدتی این کار از استقبال گستردهای برخوردار شد و مخاطبان آن گسترش یافتند. در سال 1936، اندرسون لیتل (برند پوشاک مردانه)، فروشگاهی را برای فروش محصولات آسیب دیده قابل فروش، از محصولات کارخانههای مختلف موجود در ایالات متحده افتتاح کرد. تا دهه 1970، هدف اصلی فروشگاههای اوتلت (Outlet)، صرفا فروش کالاهای اضافه تولید، خارج از فصل و یا آسیب دیده بود.
در سال 1974 ، کمپانی ونیتی فیر(Vanity Fair)اولین مرکز فروشگاههای زنجیرهای اوتلت (Outlet) را در شهر رندینگ در ایالت پنسیلوانیا افتتاح کرد. در طول دهه 1980 و 1990، این مراکز در ایالات متحده به سرعت رشد کردند. وسعت این مراکز به حدی زیاد بود که اندازه یک اوتلت (Outlet) معمولی در ایالات متحده، به حدود 1 تا 2 هکتار میرسید. بعدها وسعت این فروشگاهها به حدود 5 هکتار افزایش یافت. در سال 2003، مراکز اوتلت (Outlet) در ایالات متحده حدود 15 میلیارد دلار درآمد ایجاد کردند. این در حالی است که درآمد سالانه ایران از فروش نفت حدود 50 میلیارد دلار است.آمار ها نشان میدهد در سال 2013 ، تعداد 472 اوتلت فعال مشغول به فعالیت بودهاند.
امروزه این مراکز خروجی دیگریک پدیده منحصرا آمریکایی نیستند و در تمام اروپا و آسیا وجود دارند و منحصرا به یک برند نیز تعلق ندارند. در کانادا اوتلت های دیکسی(Dixie Outlet Mall) در اواخر دهه 1980 میلادی آغاز به کار کردند. در اروپا اوتلت (BAA McArthurGlen) با بیش از 1200 فروشگاه و حدود 30 هکتار فضای خرده فروشی، خود را به عنوان “دهکده اوتلت” معرفی نمود. امروزه در ساسر جهان این فروشگاهها مکانی جدانشدنی از تورهای گردشگری است. امروزه این فروشگاهها در چین و ژاپن طرفداران زیادی دارد و توریستهای بسیاری خریدهای خود را از این محلها انجام میدهند.
در فروش و پخش از این واژه به این دلیل استفاده میشود که سرعت خروج کالا در این فروشگاهها بالاست. اهمیت خروج کالا و رسیدن به دست مصرف کننده برکسی پوشیده نیست و شرکتهای تولیدی و توزیعی از روشهای مختلف برای این کار استفاده میکنند. توزیع کنندگان مدرن اعتقاد دارند کالا تا زمانیکه از بسته بندی خارج نشده و مصرف نشده هنوز باصطلاح “فروخته نشده” است و از انباری به انبار دیگر منتقل شده است. بنابراین سرعت خروج کالا بسیار اهمیت دارد و به همین خاطر از واژه اوتلت (Outlet)، برای معرفی یا نام بردن یک جایگاه فروش استفاده میشود.
